Zaloguj się
Login:
Hasło:

Prowadzenie blogów edukacyjnych i stron internetowych szkoły

Ekspert: Krzysztof Siewicz
Dodano: 2013-04-08 16:05:58

I.  Jeżeli uczniowie szkoły podstawowej w ramach projektu prowadzą stronę internetową to czy nauczyciel musi stworzyć jakiś wzór zgody rodzica na tę konkretną aktywność dziecka? Jak powinien wyglądać taki formularz i jakie pola zawierać? Czy może on dotyczyć pracy przez cały rok szkolny?

 
Prowadzenie strony może oznaczać konieczność zawarcia przez dziecko umowy o świadczenie usług (np. umowy hostingu, umowy licencyjnej na oprogramowanie itd.) W przypadku małoletnich do lat 13 (zakładając, że czynności tych nie uznamy za „drobną, codzienną sprawę” nie prowadzącą do „rażącego pokrzywdzenia”), konieczne jest nie tyle uzyskanie zgody, co dokonanie samej czynności prawnej (zawarcie umowy na korzystanie z usług) przez przedstawiciela ustawowego osobiście lub przez pełnomocnika (patrz. odpowiedź na pytanie o zakładanie konta google).
 
Dokument może zatem przyjąć kształt pełnomocnictwa udzielonego nauczycielowi do zawarcia w imieniu ucznia określonej czynności lub zawierania czynności określonego rodzaju (w ciągu całego roku szkolnego).
 
Pełnomocnictwo powinno zawierać jednoznaczne wskazanie przedstawiciela ustawowego oraz reprezentowanego przez niego ucznia; stwierdzenie, że działa on w jego imieniu; jednoznaczne wskazanie pełnomocnika; opis czynności objętych zakresem pełnomocnictwa; datę i miejsce udzielenia; podpis udzielającego i ewentualnie podpis pełnomocnika (forma pisemna nie jest konieczna w przypadku pełnomocnictwa do usług internetowych, ale jest zalecana jako ułatwienie późniejszego wykazania, że zostało udzielone).
 
 
II. Co w sytuacji, gdy uczeń publikuje artykuł na stronie szkoły – czy ma się podpisać pod tekstem i co w sytuacji, gdy już odejdzie ze szkoły? Czy rodzic lub sam uczeń ma prawo po jakimś czasie zażądać usunięcia informacji napisanej przez ucznia na stronie szkoły? (nawet jeśli to jest informacja nadal aktualna?) Czy teksty przechodzą na własność szkoły?
 
Twórca, czyli osoba, która stworzyła dany utwór ma niezbywalne prawo do oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo. Podpisanie się pod artykułem to zatem decyzja ucznia (podejmowana z uwzględnieniem władzy rodzicielskiej rodziców). Twórca może w każdym czasie zmienić swoją decyzję, a inne osoby powinny to uszanować. Nie oznacza to jednak, że nie można wprowadzić pewnych ustaleń co do sposobu oznaczania utworów, w drodze obopólnej akceptacji i z poszanowaniem prawa do zachowania anonimowości.
 
Ani stworzenie utworu w ramach szkoły, ani opublikowanie go na stronie szkoły nie powoduje, że szkoła nabywa jakiekolwiek prawa do utworu. Zgoda na publikację (tu patrz wcześniejsze wyjaśnienia nt. skuteczności czynności dokonywanych przez małoletnich), o ile nie zostanie inaczej wyraźnie zastrzeżone, stanowić będzie licencję dla szkoły na korzystanie z utworu w uzgodniony sposób. Licencje obowiązują domyślnie przez 5 lat od udzielenia, chyba że strony określą inny termin (lub wybiorą nieokreślony czas obowiązywania licencji). Z tym, że nie jest możliwe udzielenie licencji na czas określony dłuższy niż 5 lat (taka licencja, po tym okresie przekształca się w licencję udzieloną na czas nieokreślony). Autorskie prawa majątkowe mogą natomiast przejść na szkołę, o ile zawrze ona z uczniem (reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego) w formie pisemnej umowę zawierającą wyraźne postanowienie o przeniesieniu praw. Twórca może zgodzić się przenieść te prawa nieodpłatnie, ale nie można tego na nim wymusić. Podobnie jest zresztą z udzielaniem licencji. Nieodpłatność musi być w umowach przenoszących i umowach licencyjnych wyraźnie zastrzeżona. Umowy obu typów muszą zawierać wyraźne wskazanie pól eksploatacji, których dotyczą.
 
Uczeń lub jego przedstawiciel ustawowy mogą co do zasady żądać usunięcia ich utworów ze strony, przy czym zależy to od dokładnej treści umowy.
 
 
III. Co w przypadku starszych uczniów (gimnazjum, licem, czyli 13-18 lat)? Czy w ich przypadku zgoda rodziców na prowadzenie bloga edukacyjnego lub strony internetowej szkoły jest też wymagana? Czy jest to np. tylko zalecenie, ale nie warunek konieczny?
 
Wskazane w pytaniu osoby mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że przedstawiciel ustawowy nie musi działać w ich imieniu, ale konieczna jest jego zgoda na dokonanie określonych czynności. Jeżeli takiej zgody nie było, to przedstawiciel może konwalidować czynność po fakcie, potwierdzając ją. Tu także nie jest wymagana zgoda na „drobne, codzienne” czynności.
 
 
IV. Gdzie, jak i jak długo takie zgody powinny być przechowywane? Czy szkoła po odejściu ucznia ma obowiązek usunąć napisane przez niego artykuły, albo czy powinna dalej przechowywać takie zgody?
 
Dokumenty zawierające zgody lub upoważnienia przedstawicieli ustawowych są istotnym dowodem ważności i prawidłowości czynności dokonanych przez nauczycieli. Takie dowody będą potrzebne np. w przypadku kierowania przez uczniów lub ich przedstawicieli wobec szkoły roszczeń związanych z tymi czynnościami. Należy je więc odpowiednio zabezpieczyć i przechowywać tak długo, jak istnieje ryzyko wystąpienia takich roszczeń lub innej sprawy, w które może zaistnieć konieczność udowodnienia okoliczności wskazanych w tych dokumentach.
 
Szkoła nie ma natomiast obowiązku usunięcia artykułów ucznia wraz z jego odejściem ze szkoły. Zależy to od zawartej przez strony umowy.
 
 
V. Co w przypadku zamieszczania przez uczniów na stronie szkoły/blogu edukacyjnym efektów pracy w postaci zdjęć? Czy można stworzyć jeden formularz przekazania praw do wizerunku zdjęć robionych podczas całej pracy nad projektem – czy można wpisać w nim przedział dat? Czy zakończenie projektu (festiwal, gala końcowa) może być zawarty w tym przedziale czasowym i załatwiony za pomocą tego jednego formularza?
 
Im bardziej konkretna jest zgoda na rozpowszechnianie wizerunku, tym mniej wątpliwości, czy i w jakim zakresie została udzielona. Wszelkie próby rozciągnięcia jej na bliżej nieokreślone wizerunki są więc obarczone pewnym ryzykiem. Ważna uwaga – praw do wizerunku się nie przekazuje, bo są one niezbywalne. Można jedynie zgodzić się na rozpowszechnianie wizerunku, np. przez określony czas. Taka zgoda może też być odwołana.
 
Do udzielania zgód na rozpowszechnianie z wizerunku mają także zastosowanie powyższe uwagi dotyczące ograniczeń w zdolności do czynności prawnych. Z tym, że zgoda to czynność jednostronna (choć prawnicy toczą tu pewne dyskusje), wobec czego nie dotyczy jej wyjątek umów zawieranych w drobnych, codziennych sprawach. Zgoda udzielona przez małoletniego mającego powyżej 15 lat nie może też być konwalidowana przez jego przedstawiciela (uznanie zgody przez przedstawiciela spowoduje w najlepszym wypadku skuteczność zgody od daty uznania).